Homeધાર્મિક'ગજાનન'ના અંગો બતાવે છે જીવન જીવવાનો માર્ગ, જાણો કયું અંગ શેનું છે...

‘ગજાનન’ના અંગો બતાવે છે જીવન જીવવાનો માર્ગ, જાણો કયું અંગ શેનું છે પ્રતિકછે…

જ્યારે પણ આપણે કોઈ પૂજા કે ધાર્મિક વિધિ કરીએ ત્યારે ગૌરી નંદન ગણેશજીની પૂજા પહેલા કરે છે. બધા દેવોમાં પહેલા ગણપતિને ઉપાસક માનવામાં આવે છે. ગણેશનો અવતાર દિવસ માત્ર ગણેશ ચતુર્થીનો પવિત્ર તહેવાર નથી. પરંતુ તે વિશ્વભરના શાશ્વત ધાર્મિક લોકો દ્વારા ખૂબ ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવે છે. જે પણ તેમને ભક્તિથી પૂજા કરે છે, ગણપતિ તેમની ઇચ્છાઓ ચોક્કસપણે પૂર્ણ કરે છે. ખૂબ જ આકર્ષક લાગે તેવા ગણેશનું ભવ્ય અને દૈવી સ્વરૂપ શારીરિક બંધારણમાં પણ એક અનોખો અને ઊંડો અર્થ ધરાવે છે. શિવમાનસ પૂજામાં શ્રી ગણેશને પ્રણાવ એટલે કે ૐ કહેવામાં આવે છે. બ્રહ્મામાં, ઉપલા ભાગ ગણેશનું કપાળ કહેવામાં આવે છે, નીચલો ભાગ એ પેટ છે, ચંદ્રબિંદુ લાડુ છે અને તેમની સૂંઢ એ તેમના ચાર હથિયારો ચારે દિશામાં સર્વવ્યાપકતાનું પ્રતીક છે. તેની નાની તીક્ષ્ણ આંખો સૂક્ષ્મ-તીક્ષ્ણ દૃષ્ટિનું સૂચક છે.

ગણેશને તમામ દેવી-દેવતાઓમાં ખૂબ બુદ્ધિશાળી માનવામાં આવે છે. ગજાનનજીની લાંબી સૂંઢ મહાબુદ્ધિશાળીનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. લાંબી સૂંઢ તીવ્ર ઘ્રાણેન્દ્રિયની શક્તિનું મહત્વ સાબિત કરે છે, જેનો અર્થ છે કે સમજુ વ્યક્તિ પહેલેથી જ તેની આસપાસના વાતાવરણને સુગંધ આપી શકે છે. ગણેશની સૂંઢ હંમેશાં હળતી-જુલતી હોય છે – જેનો અર્થ એ છે કે વ્યક્તિએ હંમેશાં જાગૃત રહેવું જોઈએ. શાસ્ત્રો અનુસાર સુખ અને સમૃદ્ધિને પ્રાપ્ત કરવા માટે વ્યક્તિએ ડાબી બાજુની સૂંઢની પૂજા કરવી જોઈએ અને જો કોઈ શત્રુ ઉપર વિજય મેળવવા માંગે છો તો જમણી બાજુની સુંઢની પૂજા કરવી જોઈએ.

વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, મોટું પેટ એ સુખ અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક છે. ગણેશજીનું મોટું પેટ જીવનની ખુશીથી જીવવા માટે બધી સારી અને ખરાબ વસ્તુઓ પચાવવાનો સંકેત આપે છે. આનાથી સંદેશ પણ મળે છે કે વ્યક્તિએ બધું પોતાની અંદર રાખવું જોઈએ અને ખૂબ જ વિચારીને નિર્ણય લેવો જોઈએ. આથી લમ્બોદરનું સ્વરૂપ આપણને એવું શીખવાડે છે કે બુદ્ધિ દ્વારા સુખ અને સમૃદ્ધિને પ્રાપ્ત કરી શકાય છે.

શ્રી ગણેશજીનું નામ ‘ગજકર્ણ’ પણ છે. લાંબા કાનવાળા લોકો નસીબદાર અને આયુષ્ય ધરાવે છે. ગણેશના કાન સૂપ જેવા છે અને સૂપનો સ્વભાવ એ છે કે તે સાર લઈ જાય છે અને કચરો ફેંકી દે છે. ગણેશના કાનનો આ સંદેશ છે કે માણસને બધાએ સાંભળવું જોઈએ, પરંતુ તેની બુદ્ધિ અને વીવેકથી જ કર્યો કરવા જોઈએ.

ગણેશજીને મોદક ખૂબ જ પસંદ છે, તેના હાથમાં મોદક છે અને તેની સુંઢની પાસે લાડુ પણ છે. મોદકને બુદ્ધિશાળીનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. મોદક અમૃતમાંથી બનાવવામાં આવે છે, તેને બ્રહ્મશક્તિનું પ્રતીક પણ માનવામાં આવે છે. મોદક બની જાય પછી તેમાં ખબર નથી પડતી કે તેમાં શું નાક્યું છે, તેજ રીતે સંપૂર્ણ બ્રહ્માંડમાં માયા હોવાને કારણે તે આપણને જોતો નથી.

ગણેશના હાથમાં પાશ અને અંકુશ છે. દરેક વ્યક્તિના જીવનમાં, કર્બત અને અંકુશની જરૂર હોય છે. કાર્યમાં સફળતા અને જીવનમાં પ્રગતિ માટે તમારા ચંચળ મનને કાબૂમાં લેવાની ખૂબ જ જરૂર છે. તમે તેમની અંદર રહેલી દુષ્ટતાને કાબૂમાં રાખી નિયંત્રિત કરી શકો છો.

ગણેશજીને એક જ દાંત છે, બીજો દાંત ભાંગી ગયો છે. ભગવાન ગણેશને બાળપણમાં પરશુરામ સાથે યુદ્ધ થયું હતું. આ યુદ્ધમાં, પરશુરામે તેના ફર્સથી ભગવાન ગણેશના દાંત કાપી નાખ્યા. ત્યારથી, ગણેશજીને દાંત હોવા છતાં, એકાદંત કહેવા લાગ્યા, તેઓ પૂર્ણ છે. ગણેશજીએ તેમના તૂટેલા દાંતને પેન તરીકે બનાવ્યા અને તેની સાથે આખું મહાભારત લખાણ લખી દીધું. ગણેશજી તેના તૂટેલા દાંત પરથી શીખે છે કે આપણી પાસે જે પણ સંસાધનો ઉપલબ્ધ છે તેમાં કાર્યક્ષમતા સાથે કાર્ય કરવું જોઈએ.

ગણપતિ હંમેશાં વર કે વધુની મુદ્રામાં દેખાય છે. વરમુદ્રા સત્યગુણનું પ્રતીક છે. આની સાથે, તેઓ ભક્તોની ઇચ્છા પૂર્ણ કરે છે અને ભક્તોને તેમના ભયથી સંપૂર્ણ ડરથી સુરક્ષિત કરે છે. આ રીતે ગણેશના ઉપાસક આ ત્રણ ગુણો રજોગુણ, તમોગુણ અને સત્ગુણથી ઉપર છે અને તે વિશેષ આનંદ અનુભવવાનું શરૂ કરે છે.

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

Recent Comments