Homeલેખજાણો કળિયુગના આગમન અને રાજા પરીક્ષિતની કથા વિષે, જેમાંથી તમને જીવન જીવવાની...

જાણો કળિયુગના આગમન અને રાજા પરીક્ષિતની કથા વિષે, જેમાંથી તમને જીવન જીવવાની સાચી પ્રરણા મળશે.

પરીક્ષિતનો જન્મ પાંડવોના કુળમાં થયો હતો, જે ખૂબ જ ધનિષ્ઠ રાજા હતા, જ્યારે પાંડવો હિમાલય તરફ આગળ વધ્યા ત્યારે રાજ્ય પરીક્ષીતને સોંપવામાં આવ્યું હતું. પરીક્ષિત પ્રજાપાલક અને કર્તવ્યપૂર્ણ રાજા હતા, તેમણે ત્રણ અશ્વમેધ યજ્ઞ કર્યા અને અનેક ભક્તિમય કાર્યો કર્યા છે.

પુરાણો અનુસાર, ચાર યુગ છે, જે સત્યયુગ, ત્રેતાયુગ, દ્વાપર્યુગ અને કળયુગ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે, દ્વાપરયુગનો અંત અને કળયુગનું આગમન શ્રીકૃષ્ણના વૈકુંઠના પ્રસ્થાન સાથેનો હતો. કાળીયુગનું આગમન અને તેનો પ્રભાવ કેવી રીતે વધ્યો તે રાજા પરીક્ષિત સાથે જોડાયેલી વાર્તાનું વર્ણન શ્રીમદ્ ભાગવત પુરાણમાં અનેક પુરાણો સાથે વર્ણવવામાં આવ્યું છે.

જે સમયે રાજા પરીક્ષિતનું શાસન ચાલી રહ્યું હતું, ત્યારે ધર્મ બળદનું સ્વરૂપ લઇ અને ધરતી ગાયનું સ્વરૂપ લઈને સરસ્વતી નદીના કિનારે ગયા હતા. ધર્મએ પૃથ્વીને પૂછ્યું – “હે દેવી! તમે ચિંતા કેમ કરી રહ્યા છો? મારે એક જ પગ હોવાને કારણે તમે ચિંતા કરો છો?”

ત્યારે પૃથ્વીએ દેવીએ કહ્યું – “હે ધર્મ! તમે બધું જ જાણો છો તો પણ તમે મારા દુઃખનું કારણ પૂછો છો! પ્રભુ શ્રી કૃષ્ણ ધરતી પરથી ચાલ્યા ગયા છે એ જ મારા દુઃખનું કારણ છે. કારણ કે, તેમના કોમળ પગલાઓ મારા પર પડતા હતા. જયારે ધર્મ અને પૃથ્વી બંને વાત કરતા હતા ત્યારે કળયુગ શુદ્ર બનીને ત્યાં આવીને તે બંનેને મારવા લાગ્યો.

તે જ સમયે રાજા પરીક્ષિત ત્યાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા. તેણે મુંગટ પહેરેલા શૂદ્રને હાથમાં લાકડી લઈને એક ગાય અને બળદને માર્ટા જોયા. આખલો ખૂબ સુંદર હતો, તે સફેદ હતો અને તેનો એક જ પગ હતો. ગાય પણ કામધેનુ જેવી જ સુંદર હતી. બંને ડરથી કંપતા હતા.

મહારાજ પરીક્ષિતે જોરથી કહ્યું – દુષ્ટ! પાપી! તમે કોણ છો? આ નિર્દોષ ગાય અને બળદને શા માટે મારે છો? તું મહાન અપરાધી છો. તારા ગુનાની સજા એ તારો વધ છે. તેના આ શબ્દો સાંભળીને કળિયુગ ડરથી કંપી ગયો.

એમ કહીને રાજા પરીક્ષિતે તે પાપી શુદ્ર રાજવી કલિયુગને મારી નાખવા માટે તેની ધારવાળી તલવાર કાઢી. કાલિયુગ ડરીને પોતાનો રાજવી પહેરવેશ ઉતાર્યો અને રાજા પરીક્ષિતના ચરણોમાં મૂકીને ક્ષમાની ભીખ માંગવા મંડ્યો. ધર્મ અને પૃથ્વી પણ તેમના અસલી સ્વરૂપમાં આવ્યા અને તેમના દુઃખનું કારણ સમ્રાટ પરીક્ષિતને કહ્યું.

સમ્રાટ પરીક્ષિતે કહ્યું, “હે કળિયુગ! તમે મારા આશ્રય પર આવ્યા છો, તેથી મેં તમને મારું જીવન આપ્યું છે. પણ તમે ફક્ત ખોટા કામો, પાપ, જુઠ્ઠાણા, ચોરી, વિશ્વાસઘાત, ગરીબી વગેરેનાં મૂળ કારણો છો. તેથી તું તુરંત જ મારા રાજ્યમાંથી બહાર નીકળી જાવ. અને કદી પણ જઇને ફરી પાછો ન આવતો. પરીક્ષીત રાજાના આ શબ્દો સાંભળીને કળિયુગ બોલ્યો – હે રાજન, આ આખી પૃથ્વી તમારી છે અને આ સમયે મારો પૃથ્વી પરનો સમય અનુરૂપ છે, કારણ કે દ્વાપરયુગ તો પૂર્ણ થઈ ગયો છે.

કળિયુગે આ કહ્યું, ત્યારે રાજા પરીક્ષિત વિચારમાં પડી ગયા. ફરીથી વિચારીને તેણે કહ્યું – “હે કળિયુગ! જુગાર, દારૂ પીવું, પરસ્ત્રીગમન અને હિંસા આ ચાર સ્થળોએ અસત્ય, વસ્તુઓ, કાર્યો અને ગુસ્સેથી વસે છે. હું તમને આ ચાર સ્થળોએ રહેવાની છૂટ આપું છું.”

આના પર કળિયુગ બોલ્યો – “હે રાજન! આ નિવાસસ્થાન માટે આ ચાર જગ્યાઓ અપૂરતી છે. કૃપા કરીને મને બીજું કોઈ સ્થાન આપો.” આ પ્રકારનો કળિયુગ પૂછવા પર, રાજા પરીક્ષિતે તેમને પાંચમું સ્થાન ‘સ્વર્ણ’ આપ્યું. કળિયુગ આ સ્થળોને મળ્યા પછી ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા, પરંતુ થોડા અંતર પછી, તે અદ્રશ્ય સ્વરૂપમાં પાછો આવ્યો અને રાજા પરીક્ષિતના સુવર્ણ મુગટમાં રહ્યો.

આ પછી એક દિવસ, પરીક્ષિત શિકાર માટે ગયો. ભૂખ અને તરસને લીધે ઘણું ભટકવાથી તેની હાલત ખરાબ હતી. સાંજે કંટાળીને તે શમિક ઋષિના આશ્રમમાં પહોંચ્યો અને તે સમયે ઋષિ સમાધિમાં હતા. પરીક્ષિતે કહ્યું કે, મને તરસ લાગી છે, મારે પાણીની જરૂર છે, અને અહીં કોઈ નથી. તમે સાંભળી રહ્યા છો? ત્રણ વાર પાણી માંગ્યું પણ ઋષિની સમાધિ ન તૂટી.

રાજમુંગટમાં બેઠેલા કળયુગથી રાજાની બુદ્ધિ ભ્રષ્ટ થઈ ગઈ અને તેણે ઋષિને શિક્ષા કરવાનો નિર્ણય કર્યો. પરંતુ રાજાના સારા સંસ્કારને લીધે તે પાપ કરવાથી અટકી ગયા. ક્રોધને કારણે તેમણે મરેલા સાપને ઋષિના ગળામાં મૂકી દીધો. તે ઋષિનો પુત્ર શ્રંગી ખુબ જ તેજસ્વી હતો, જે તે સમયે નદીમાં સ્નાન કરતો હતો. બીજા ઋષિ કુમારોએ આ વાત તેને કરી. આ વાત સાંભળીને તે ક્રોધથી પાગલ થઈ ગયો અને તે જ ક્ષણે હાથમાં નદીનું પાણી લઈને રાજાને શાપ આપ્યો કે, જે મારા ઘેર પિતાનું અપમાન કરનાર ઘમંડી અને મૂર્ખ રાજાએ આજથી સાતમા દિવસે તક્ષક નાગના ભયંકર ડંખથી મૃત્યુ પામશે.

મહેલમાં પાછા ફરતા, જ્યારે રાજાએ પોતાનો તાજ ઉતાર્યો ત્યારે તેને તેની ભૂલનો અહેસાસ થયો, પરંતુ આટલી પ્રાર્થના કર્યા પછી પણ તે શ્રાપમાંથી મુક્તિ મેળવી શક્યા નહીં, પરંતુ ઋષિના કહેવાથી તેને સાત દિવસ સુધી શ્રીમદ્દભગવત કથાનું શ્રવણ કરવાથી તેને મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાશે.

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

Recent Comments