શા માટે દેવરાજ ઇન્દ્રને મહર્ષિ દુર્વાસાએ લક્ષ્મીહીન હોવાનો શાપ આપ્યો હતો, જાણો આ પૌરાણિક કથા વિષે…

463

ભારતીય ધાર્મિક સંસ્કૃતિમાં ફૂલોનું ખુબ જ મહત્વ છે. ફૂલોમાં દૈવી શક્તિ હોય છે, જે ભક્તોની શક્તિમાં વધારો કરે છે. આપણે આ શક્તિને આપણી આંખોથી જોતા નથી, પરંતુ ફૂલોથી દેવની પૂજા કરવાથી આપણને લક્ષ્મી, ધન, સંપત્તિ અને તમામ પ્રકારના સુખ મળે છે. આ બધા ફૂલોમાંથી, એક વિશેષ ફૂલ વૈજંતિનું ફૂલ છે, જે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને ખૂબ પ્રિય છે અને જેમની માળા તેઓ હંમેશા તેમના ગળામાં રાખે છે.

જો તમે ક્યારેય પણ ભૂલથી કે ઘમંડ દ્વારા ભગવાનને અર્પણ કરેલા ફૂલોનું અપમાન કર્યું છે, તો તમારે માતા લક્ષ્મીના ક્રોધનો ભોગ બનવું પડી શકે છે. તેથી, દેવતાઓને અર્પણ કરેલા ફૂલોનું ક્યારેય અપમાન ન કરવુ જોઈએ.

એક દંતકથા અનુસાર, એક વાર દેવરાજ ઇન્દ્રએ વૈજ્યંતિ માળાનું અપમાનરૂપે અપમાન કર્યું હતું, પરિણામે મહાલક્ષ્મી તેમની ઉપર ગુસ્સે થઈ ગયા અને તેને એકથી બીજા જગ્યાએ ભટકવું પડ્યું હતું.

દેવરાજ ઇન્દ્ર પોતાના હાથી એરાવતની ઉપર બેસીને ફરી રહ્યા હતા. રસ્તામાં તેને મહર્ષિ દુર્વાસાને મળ્યો. તેણે તેના ગળામાંથી માળા કાઢીને તેણે દેવરાજ ઇન્દ્રને ભેટ તરીકે આપી. ઇન્દ્રએ ગર્વથી તે માળાને એરાવતના ગળામાં પેરાવી દીધી અને એરાવતે તે માળાને ગળામાંથી ભાર કાઢીને પોતાના પગથી ચેપી નાખી. મહર્ષિ દુર્વાસાને તેમનું અપમાન જોઈને ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો. તેણે ઇન્દ્રને લક્ષ્મીહીન હોવાનો શ્રાપ આપ્યો.

મહર્ષિ દુર્વાસાના શ્રાપને લીધે લક્ષ્મીહિન દેવરાજ ઇન્દ્ર દૈત્યોના રાજા બલીની સાથે યુદ્ધમાં હારી ગયા, જેના પરિણામે રાજા બાલીએ ત્રણેય વિશ્વ પર પોતાનો સત્તાધિકાર સ્થાપિત કર્યો. નિરાશ થઈને બધા દેવતાઓ બ્રહ્માની સાથે શ્રીહરિના આશ્રમે ગયા અને તેમના સ્વર્ગને પાછું મેળવવા માટે પ્રાર્થના કરી.

શ્રીહરિએ કહ્યું કે, બધા દેવોતાઓએ રાક્ષસો સાથે શાંતિ રાખવી જોઈએ અને તેમની સાથે મંદરાચલ પર્વત અને વસુકી નાગની મદદથી ક્ષીરસાગરનું મંથન કરવું જોઈએ. અને તેમાંથી જે અમૃત પ્રાપ્ત થશે તે હું તમાને બધા દેવતાઓને પીવરાવીને તમને બધા દેવતાઓને અજય અને અમર બનાવી દઈશ. ત્યારે રાક્ષસોનો નાશ કર્યા પછી જ તમને તમારું સ્વર્ગલોક પાછું મળશે.

દેવરાજ ઇન્દ્ર પછી રાક્ષસોના રાજા બલી પાસે ગયા, અને તેમની સામે સમુદ્ર મંથનનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. રાક્ષસો, અમૃતના લોભથી દેવતાઓ સાથે જોડાયા. દેવતાઓ અને રાક્ષસોએ મંદરાચલ પર્વતને બીચ પર ઉતારવા માટે શ્રેષ્ઠ પ્રયાસ કર્યા, પરંતુ ક્ષતિગ્રસ્ત જ રહ્યા. બધાએ શ્રીહરિનું ધ્યાન કરવાનું શરૂ કર્યું. ભક્તોના કહેવાથી શ્રીહરિ આવ્યા.

તેણે સમુદ્ર મંથન કરવાનું શરૂ કર્યું અને વિશાળ મંદરાચલ પર્વતને ઉપાડ્યો અને તેને ગરુડ પર મૂકીને એક ક્ષણમાં ક્ષીરસાગરના કાંઠે પહોંચ્યો દીધો. મંદરાચલ પર્વતને મથની અને વસુકી નાગની દોરી બનાવીને સમુદ્ર મંથન કરવાનું શુભ કાર્ય શરૂ કર્યું. શ્રીહરિએ મથની તરફ જોયું, જે અંદરની તરફ વહી રહ્યો હતો. આ જોઈને શ્રીહરિએ પોતે જ કાચબોના રૂપમાં મંદરાચલ પર્વતને મૌલિકતા આપી હતી.

શાસ્ત્રોમાં ઉલ્લેખ છે કે સમુદ્ર મંથનમાં, ઝેર પ્રથમ બહાર આવ્યું હતું, જેની અગ્નિની જ્વાળાઓની જેમ જ તમામ જીવનું જીવન જોખમમાં મૂક્યું. ભગવાન શિવજીએ તે વિષને તેના ગળામાં ધારણ કર્યું હતું અને તે વિષ તેના પર વર્ચસ્વ ન થવા દીધુ, જેના કારણે તેનું ગળું વાદળી રંગનું થઈ ગયું છે અને તેને નીલકંઠ કહેવાયા.

ત્યારબાદ સમુદ્રમંથનમાંથી દેવી લક્ષ્મી, કૌસ્તુભ મણી, પરિજાતના ફૂલ, સુરા (દારૂ), ધન્વંતરી દેવ, ચંદ્ર, પુષ્પક વિમાન, એરાવત હાથી, પંચજન્ય શંખ, રંભા, કામધેનુ (ગાય), ઉચાય: શ્રવ (ઘોડો) અને સૌથી છેલ્લે અમૃતનો કુંભ ધન્વંતરી દેવ લઈને આવ્યા હતા. તેમના હાથમાંથી અમૃતનો ધડો છીનવીને, રાક્ષસો ભાગવા લાગ્યા જેથી તેઓ દેવતાઓ સમક્ષ અમૃત પીને અમર થઈ જાય. તેથી રાક્ષસો અને દેવતાઓ વચ્ચે ઝઘડો શરૂ થયો અને દેવતાઓ નિરાશ થઈને ઉભા હતા.

શ્રીહરિ એક ઉત્કૃષ્ટ સ્ત્રી (મોહિની) નું રૂપ લઈને દેવ અને દાનવોની વચ્ચે આવ્યા. તેમના દેખાવથી પ્રભાવિત, રાક્ષસોએ તેમને અમૃતનો ધડો આપ્યો. મોહિનીનું રૂપ ધારીને કહ્યું કે જ્યારે પણ હું ભાગ પાડવાનું કામ કરું છું, પછી ભલે તે યોગ્ય અથવા અયોગ્ય છે, તમે લોકો વચન આપો કે વચ્ચે કોઈ વિક્ષેપ નહીં કરે તો જ હું તે કરીશ.

બધાએ મોહિનીના સ્વરૂપ ભગવાન વિષ્ણુની વાત મણિ લીધી. દેવતાઓ અને રાક્ષસો અલગ-અલગ ભાગમાં બેઠા હતા. મોહિનીનું રૂપ ધારણ કરીને શ્રીહરિએ દેવટાઓને પહેલા અમૃત આપ્યા, જેનાથી દેવતાઓ અમર થઈ ગયા અને તેઓને તેમનું સ્વર્ગ પાછું મળ્યું.

Previous articleજાણો, મહાતપસ્વીની અને રામ ભક્ત માતા શબરીના જીવનની પાવન કથા વિષે…
Next articleશું તમે જાણો છો કે, દિવાળીનો તહેવાર કેમ મનાવવામાં આવે છે, જાણો દિવાળીથી સંબંધિત 4 પૌરાણિક કથાઓ વિષે…